Hipoteza a pisanie prac

Problem badawczy, czy raczej zespół problemów badawczych wyznacza l runek przebiegu kolejnych czynności badawczych fazy konceptualizacji bad wśród których na pierwszy plan wysuwa się tworzenie hipotez badawczych
(gr. hipothesis – podkład lub przypuszczenie).

Definicji hipotez jest dużo, ale na szczególną uwagę zasługuje definicja T. Kotarbińskiego, który hipotezę rozumiał jako wszelkie twierdzenia częściowo to uzasadnione, przeto także wszelki domysł, za pomocą którego tłumaczy się dane faktyczne, a więc też i domysł w postaci uogólnienia, osiągniętego na podstawie danych wyjściowych.

Hipoteza to także oczekiwane przez badacza wyniki planowanych badań (…), twierdzenie, co do którego istnieje pewne prawdopodobieństwo, iż stanowić będzie ono prawdziwe rozwiązanie postawionego problemu, przypuszczenie, które badania mają potwierdzić bądź oddalić, zapoczątkowanie całego toku myślowego zmierzającego do rozwiązania podstawowego problemu”. Hipoteza jest założeniem, które trzeba udowodnić w toku prowadzonych badań. Jeśli uzyskany wynik będzie zgodny z hipotezą roboczą, to tym samym potwierdzi się jej słuszność. Jednak może się również zdarzyć, że hipoteza nie zostanie potwierdzona w badaniach.

Za hipotezę uznaje się też zakładanie stosunków powszechnych oraz konieczność — tam, gdzie dane zmysłowe dostarczają bezpośredniej podstawy jedynie do zarejestrowania tego, że pewne zjawiska następowały po sobie w dotychczasowym doświadczeniu. Hipoteza jest przyjmowanie jakichś prawidłowości głębszych, bardziej istotnych w celu wyjaśnienia prawidłowości ujawnionych w doświadczeniu.

Hipoteza musi określać zależności między zmiennymi, powinna być na tyle precyzyjna, aby ściśle ograniczyć zasięg swego znaczenia. Hipoteza wreszcie powinna być zbudowana na podstawie uznanej wiedzy naukowej. To ostatnie twierdzenie nie powinno jednak paraliżować(…) inwencji badawczej, śmiałości w formułowaniu hipotez. Jest pożądane wychodzenie poza utarte, poznane szlaki. Wprawdzie nie na teren irracjonalnych dywagacji, lecz w dziedziny niepoznane, z pozoru niesposobne do poznania.

Powyższe myślenie jest dalekie od potocznego, w którym formułowanie hipotez pojmowane jest jako odwrócenie szyku zdania, zmiana gramatycznej formy problemu. Dzieje się tak głównie wówczas, gdy problem ma postać pytania rozstrzygnięcia, zawierającego fragment zdania oznajmującego, które będzie częścią hipotezy. Trzeba tedy takowe zdanie tylko opatrzyć negacją lub dokonać transformacji zdania pytającego na przeczące lub twierdzące.

Technika budowania hipotez

Inaczej przebiega technika budowania hipotez dla problemów, które mają postać pytania dopełnienia. W tym pytaniu nie ma zawartej alternatywy, otwiera ono nie dwie, jak alternatywa możliwości, lecz znacznie więcej. W tym pytaniu nie ma także gotowej konstrukcji gramatycznej hipotezy oczekującej tylko znaku negacji lub potwierdzenia, aby otrzymać gotową hipotezę. Tu hipotez może być wiele.

Należy również dodać, że można zdawać sobie sprawę z istnienia zależności między dwoma zjawiskami, można domyślać się nawet kierunków tych zależności. Jednak, aby kierować ich przebiegiem, potrzebna jest wiedza bardziej szczegółowa o przedmiocie zainteresowania. Dlatego budowanie hipotez winno być poprzedzone rozeznaniem i studiami literatury. Osiąga się wówczas znacznie większą precyzję i instruktywność hipotez.

Wiedzę potrzebną do budowy hipotez stanowią też wyniki badań podobnych, zbliżonych, na innym terenie. W przypadku zupełnego braku wiadomości lub gdy czas nie pozwala na ich szybkie poznanie, bo w wielu przypadkach poznanie to kwestia lat, można uciec się do badań wstępnych. Wówczas przeprowadza się sondaż dla zdobycia podstawowych wiadomości o interesującej społeczności, obiekcie, zjawisku itp. Po uzyskaniu odpowiedniej wiedzy można dopiero przystąpić do formułowania hipotez.

Zadaniem badacza jest sformułowanie możliwie wielu hipotez obejmujących wszelkie znaczące zależności i cechy badanego przedmiotu. Szczególnie należy dążyć do wytypowania wszystkich zależności interesujących badacza oraz cech środowiska, obiektu lub zjawiska, stanowiących przedmiot badań oraz mających znaczenie dla badań. Typowanie cech znaczących może się dokonać w oparciu o znajomość wskaźników tych cech.

Hipotezy buduje się wierząc, że w naturze panuje pewien ład oraz istnieją uniwersalne związki przyczynowo-skutkowe. Dlatego formułowanie hipotez to budowanie domniemań teorii dotyczących natury zjawisk, powiązań między elementami, wielkościami, proporcjami itp. Natomiast w posługiwaniu się hipotezami obowiązuje ostrożność. Nie wolno dobierać lub odrzucać faktów w zależności od ich przylegania do prawdopodobieństw zawartych w hipotezach. Innymi słowy hipoteza może kierować poznaniem, ale nie może go zastąpić. Należy wystrzegać się tzw. pustych hipotez. Hipoteza winna zawierać informację konkretną wychodzącą poza proste stwierdzenie faktów być twórcza tzn. inspirować do dociekań, do sprawdzenia, bo według wielu hipoteza jest najważniejszą umysłową techniką badacza.

 

tagi

pisanie prac, prace magisterskie, prace licencjackie, prace inżynierskie, prace zaliczeniowe, pisanie prac magisterskich,
pisanie prac licencjackich, pisanie prac inżynierskich, pisanie prac zaliczeniowych, prace dyplomowe, prace podyplomowe,
pisanie prac dyplomowych, pisanie prac podyplomowych